E-TicaretAra 14, 2022

İthalat Nedir? Nasıl Yapılır?

Ahmet Kemal Metin
İçerik Pazarlama Uzmanı

Her geçen gün giderek artan ürün maliyetleri, küçük işletmeleri ithalat yapmaya yöneltmiştir. Bu nedenden dolayı ithalat konusu günden güne popülaritesini artıran bir konu olmuştur. Peki İthalat Nedir? İthalat Nasıl Yapılır? ve İthalat Yapmanın Avantajları Nelerdir?

Gelin tüm bu konuları detayları ile birlikte ele alalım.

İthalat Nedir? Nasıl Yapılır?

İthalat Nedir?

İthalat (dış alım) bir ülkede üretilen bir malın veya hizmetin bir başka ülke tarafından satın alınmasına denir. İthalat, mal veya hizmet satan ülke için de ihracat (dış satım) anlamına gelir. Yani ithalat ve ihracat aynı anda gerçekleşen bir olaydır. Bir ülke ithalat yaparken bir diğer ülke de ihracat yapmış olur. 

İthalat yapılırken dikkat edilmesi gereken husus, yapılan ithalatın, ihracattan fazla olmamasıdır. Eğer yapılan ithalat, ihracattan fazla olursa, cari açık oluşur. Cari açık oluşması da, ülke ekonomisinin kötüye gitmesine ve ekonomik kriz oluşmasına sebep olabilir. Bu nedenle cari işlemlerde denge gözetilmelidir.

Türkiye’de ithalat verilerine göz atacak olursak;

TÜİK verilerine göre Türkiye’nin 2022 yılında en fazla ithalat yaptığı ülkeler sırasıyla; Rusya, Çin, Almanya, ABD, İtalya’dır. En fazla ihracat yapılan ülkeler ise sırasıyla; Almanya, ABD, İtalya, Birleşik Krallık ve Irak’tır.

İthalat ve İhracat Arasındaki Farklar Nelerdir?

İthalat (dış alım)’ta alım gerçekleşirken ihracat (dış satım)’ta satış gerçekleşir. Bu iki kavram tam anlamıyla birbirinin zıttıdır. İthalat yaparken ödenen vergi türleriyle ihracat yaparken ödenen vergi türleri farklıdır. İthalat ve ihracat işlemlerinde tüm prosedürler işlemin yapıldığı ülkenin yasalarına göre belirlenmektedir. Bu nedenden dolayı vergi türleri ve prosedürler işlemin türüne ve yapılacağı ülkelere göre değişiklik göstermektedir.

İlgili İçerik: E-İhracat Nedir?

İthalat Nasıl Yapılır?

İthalat edeceğiniz ürün veya hizmeti bulduktan sonrasında ise bu işlemi gerçekleştirecek Türkiye Cumhuriyeti’nde mukim ve vergi numarası olan tüzel veya gerçek bir kişi gerekmektedir. İlk defa ithalat yapılacaksa; Gümrük İdaresi’ne kayıt olunması şarttır, kayıt için aşağıda listelenmiş evrakların tamamı gereklidir:

  • İmza sirküleri (tüzel kişiler için), imza beyannamesi (gerçek kişiler için)
  • Faaliyet Belgesi (tüzel kişiler için)
  • Ticaret sicil gazetesi (tüzel kişiler için)
  • Vergi mükellefiyet yazısı (tüzel kişiler için)
  • Vekâletname (temsil yoluyla işlem yapılması halinde)
  • Yetkililerin kimlik sureti

Bütün ürünler için geçerli olan yukarıda bahsedilen genel uygulamalar sonrasında, ithalatı gerçekleştirilecek ürünün tabi olduğu mevzuat çerçevesinde ürünün vergilerinin ödenmesi ve diğer işlemler (gerekli izinlerin alınması, ardiye ücretinin ödenmesi, vb.) gerçekleştirilir.

İthalat Yapmanın Avantajları Nelerdir?

İthalat Yapmanın Avantajları Nelerdir?

Her işletmenin avantaj ve dezavantajları olduğu gibi, ithalat yapmanın da birçok avantajı ve dezavantajı mevcuttur.

Öncelikle ithalat yapmanın avantajlarından birkaçını sıralayalım:

  • Ürünleri çok düşük bir maliyetle ithal edebilir ve daha fazla kar elde edebilirsiniz.
  • En iyi kalitede ürünler elde edersiniz.
  • Bazı özel ürünler için vergi teşvikleri de mevcuttur.
  • Pazara yeni ürünlerin girişine olanak tanımaktadır.
  • Sektörde lider olma fırsatı yaratmaktadır.
  • Hedef kitlesini genişletmektedir.
  • Çeşitli devlet desteklerinden faydalanmaktadır.
  • İstihdamı arttırır.

İlgili İçerik: Vergi Nedir?

İthalat Yapmanın Dezavantajları Nelerdir?

İthalat yapmanın avantajları olduğu gibi dezavantajları da mevcuttur. İthalat yapmanın dezavantajlarından birkaçını sıralayalım:

  • İthalat yapmak, yerli sanayiyi düşürebilir.
  • Gayri Safi Milli Hasıla azalabilir.
  • Ülke ekonomisinin büyümesini azaltır.
  • Satın almış olduğunuz ürünlerin iade süreçlerini uzatabilir.
  • Üretim tekelleşebilir bu da süreçlerde birtakım sorunlara yol açabilir.
  • İthalat için gerekli olan lisans ve belgeleri edinme süreci zorlu olabilir.

İlgili İçerik: Distribütör Nedir?

Kimler İthalat Yapabilir?

“İthalat Nedir?” sorusunun ardından, kimlerin ithalat yapabileceğini ifade etmek de son derece önemlidir. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı ise kendi internet sitesinde konuyu şöyle açıklamıştır:

İthalat Rejimi Kararının 8 inci maddesinde belirtildiği üzere, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi numarası verilen her gerçek ve tüzel kişi ve yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat işlemlerini yürütebilirler.  

Ancak, özel anlaşmalara dayanan ithalatta, kitap ve diğer yayınların ithalatında ve ülkemizde açılan uluslararası fuar ve sergilerde Bakanlığımızca perakende satışına izin verilen malların ithalatında vergi numarasına sahip olma şartı aranmaz.” 

Kaynak: ticaret.gov.tr

Vergi numarası olmayan kişiler Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı vergi dairelerine başvurarak vergi numarası alabilirler.

İthalat ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

İthalat ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

İthalat Nedir? sorusunun yanı sıra aklınıza takılması muhtemel olan ve kullanıcılar tarafından sıkça sorulan soruları aşağıdaki gibi listeleyebiliriz.

İthal Ne Demek?

İthal kelimesi Arapça kökenli “idhal” kelimesinden dilimize yerleşmiştir. Türk Dil Kurumu’na göre; içine alma, bir ülkeye başka ülkelerden mal getirme veya satın alma, başka ülkelerden alınan mal anlamlarına gelmektedir.

İthali Yasak Olan Ürünler Nelerdir?

İthalat yapacakların dikkat etmesi gereken bir diğer konu ise, ithali yasak olan ürünleri, ithal etmekten kaçınmaktır. Ticaret Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu güncel listeyi takip edip, bu listeye uygun davranılmalıdır.

Türkiye’ye İthali Yasak Ürünlerin Listesi:

  • Esrar ve Müstahzar Afyon
  • İpek böceği tohumu
  • Sahte menşeli eşya ve zarflar
  • Kimyasal silahlar sözleşmesi ekinde yer alan kimyasal maddeler
  • Zirai amaçla kullanılan her türlü toprak, yaprak, sap, saman ot, tabi gübre.
  • Kumar makineleri (rulet, tilt ve vb. oyun makinelerini kapsamaktadır.)
  • Ozon tabakasını incelten bazı maddeler.
  • Bazı boyar maddeler

İlgili İçerik: En Çok Satılan Ürünler

İthalat’tan Alınan Vergiler Nelerdir?

İthalattan alınan en yaygın ve başlıca vergiler:

  • Gümrük vergisi
  • Toplu konut fonu
  • İlave gümrük vergisi
  • Katma değer vergisi
  • Özel tüketim vergisi
  • Dampinge karşı vergi
  • Ek mali yükümlülük ve kaynak kullanımını destekleme fonudur.  

Bu vergilerin çoğu ithalat gümrük işlemleriniz sırasında, gümrük idaresi tarafından sizden tahsil edilir.

İthalat Yapanlara Devlet Desteği Var mı?

Evet. İthalat yapmak isteyenler için ithalat desteği bulunmaktadır. KOSGEB’in kendi internet sitesinde 2017 yılında açıklanan destek paketi şu şekildedir:

“KOSGEB’den Stratejik Ürüne Büyük Destek!

KOSGEB, yurt dışından ithal edilen ürünleri Türkiye’de yerli ve milli imkânlarla üretecek olan KOBİ’lere 5 milyon liraya kadar destek verecek. Programa başvuracak projelere, işletme başına 5 milyon liraya kadar yüzde 70’i geri ödemesiz, yüzde 30’u geri ödemeli olmak üzere yüzde 100 destek sağlanacak.”

Bu tür destek paketlerinden haberdar olmak için Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı ve KOSGEB’in web sitelerini sürekli olarak takip edebilirsiniz.

NOT: 2023 yılında bu destek paketi ve destek paketinin içeriğinde değişimler söz konusu olabilir.

Türkiye’de En Çok İthal Edilen Ürünler Nelerdir?

TÜİK Ocak – Kasım 2021 verilerine göre;

  • Türkiye’nin ithalatında zirvede %21,4 ile mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler yer alıyor.
  • Kazanlar, makinalar, mekanik cihazların payı ise %13,7 ile ikinci sırada yer alıyor.
  • Demir ve çelik ise %12,2 ile üçüncü sırada bulunuyor.

İlginizi Çekebilecek İçerikler:

Bültenimize
Abone Olun